Peter Buwalda (42): 'Het is bij mij vaak alles of niets'

28 oktober 2014 00:00
Met Bonita Avenue wervelde hij 4 jaar geleden de Nederlandse letteren binnen. Zijn debuutroman groeide uit tot een internationale bestseller. Bij het verschijnen van zijn verzamelde columns Suzy vindt van niet maakt hij een voorlopige balans op van leven en werken. Wie en wat maken voor hem het leven de moeite waard?

Bulkboek van Een nagelaten bekentenis,
Marcellus Emants

“Literatuur zei mij niets. Helemaal niets. Op het VWO was ik een bèta-jongen, al vanaf m’n dertiende wilde ik natuurkunde studeren. Alle talen donderde ik uit mijn vakkenpakket, liefst nog Nederlands erbij. Totdat we in 6VWO Een nagelaten bekentenis van Emants moesten lezen. Ik vond het prachtig. Meteen. In de verwarring ging ik nog wel natuurkunde studeren, maar na zes weken ben ik gestopt. Ik had heimwee naar dat boek. Als een komeet was dat verhaal bij mij ingeslagen. Uiteindelijk koos ik voor een studie Nederlands.
Een nagelaten bekentenis verscheen in 1894. In het begin van het verhaal zegt Termeer, de hoofdpersoon, dat hij zijn vrouw heeft vermoord. Dan vertelt hij over zijn jeugdjaren, over de landerigheid en het onvermogen om er iets van te maken met vrouwen. De stijl was atmosferisch, bedwelmend. Voor het eerst werd ik meegevoerd in een nieuwe werkelijkheid, die zich ook nog afspeelde in achttienhonderdzoveel. Kijk, als een schrijver jarenlang z’n best doet op een verhaal dat je in twee of drie dagen leest, ontstaat er een soort concentraat van leven, een bouillonblokje. Ik had toen het idee: dit is het echte leven.
Na het lezen van Een nagelaten bekentenis ben ik mij obsessief gaan verdiepen in de literatuur. Ik wist alleen niet waar ik moest beginnen. Simon Vestdijk. Want als mijn opa mij ophaalde van het station in Eindhoven, reden we over de Vestdijk. Ik dacht: die moet ik hebben, dat moet een grote zijn. Op één dag kocht ik vijftien, zestien boeken van hem. Later hoorde ik dat die dijk in Eindhoven helemaal niet naar de schrijver was vernoemd, het was gewoon de Vest-dijk. Maar ik las ze allemaal. Door Vestdijk werd ik nog lang geen schrijver. Dat leek mij zo’n zeldzaam ras, daar kon ik me niet mee identificeren. Nee, het was mijn geboorte als lezer. Zo begon het.”

Elvis

“Sinds de oerknal is er niets meer zo goed begonnen als Hound Dog. Staat zo in Suzy vindt van niet, mijn columnbundel. Als ik de eerste tv-opnames zie van Elvis in 1956, de durf, de panache, het charisma‚Ķ Hij loopt naar de microfoon en je weet dat het goedkomt. Ik heb die beelden van de shows van Ed Sullivan en Milton Berle wel vijfhonderd keer bestudeerd, en elke keer weer word ik instant enthousiast en verliefd. Door de jeu. Door het nieuwe, het overrompelende, het brutale, het vrije. Al die mensen in Amerika dachten: wat gebeurt hier? Dit was historisch. De ene helft was blij, de andere helft bang. Stel dat Elvis nu, zestig jaar later, precies dat zou doen in De Wereld Draait Door. Dat zou nog steeds verpletterend zijn, dat denk ik echt. Hearing Elvis for the first time was like busting out of jail, zei Bob Dylan ooit. Hij had de vrijheid geroken, nooit meer wilde hij een baas boven zich. Zo voel ik dat ook wel: niemands meester, niemands knecht. Elvis is een true original, hij heeft iets gemaakt wat het altijd doet. Ik was eens in Egypte op vakantie, nog vóór de tijd van de iPod. Drie weken lang was ik verstoken van mijn eigen platen. De islamitische muziek laat je een beetje over je heen komen. Ik zat in een soort pizzeria in Caïro, en ineens, echt helemaal vanuit het niets, werd daar Hound Dog gedraaid. De tranen stonden me in de ogen. Ik heb me altijd een beetje geschaamd voor mijn bewondering voor Elvis. Ik bedoel, voor de helft deugt er natuurlijk weinig van. Denk aan zijn slechte tijd, aan de camp, aan de verkeerde mensen die ervan houden. Voor Elvis moet je je een beetje verontschuldigen. Ik vind ook andere bands en muzikanten goed; Bowie, The Beatles, Led Zeppelin, Prince, de lijst is lang, maar Elvis is toch wel de primus inter pares. Weet je, sommige helden staan me bijzonder na. Als ik een streep moet trekken door een vriend of door Elvis of The Beatles, dat ze dus voorgoed uit mijn leven verdwijnen, dan gaat er een streep door die vriend. Zo is het echt.”

Meer lezen over Buwalda's voorkeuren? In The Big Black Book #16 vertelt hij over zijn jaarclubdas van de Utrechtse studentenvereniging Unitas, een cover van Elsevier met de varkenskop van Wiegel en de 3.000 klassieke cd’s die hij in een keer kocht. Koop deze editie hier.

Tekst Pieter Webeling
Fotografie Hugo Thomassen

Terug naar Interview

Share |